Tổng quan về bệnh trầm cảm

Xem chủ đề cũ hơn Xem chủ đề mới hơn Go down

Tổng quan về bệnh trầm cảm

Bài gửi by khanhpt on Thu May 12, 2011 1:17 pm

Ngày nay trong nhịp sống tất bật của xã hội, con người không chỉ có cơ hội học hành, phát triển về học vấn, nâng cao về chất lượng sống mà còn đối mặt với nhiều nguy cơ; một trong những nguy cơ đó là mắc phải các bệnh xã hội, bệnh nghề nghiệp - 1 trong số đó là bệnh trầm cảm - căn bệnh đang có chiều hướng gia tăng nhanh với những dạng thức ngày càng đa dạng, khó khăn trong trị liệu và phục hồi sức khỏe cho người bệnh. Hôm nay báo lá cải online xin dành chuyên trang Sức khỏe để tổng hợp những kiến thức cần thiết về căn bệnh này, mong rằng có thể giúp mọi người có thể phòng tránh và điều trị khỏi hoàn toàn bệnh trầm cảm.

khanhpt
Admin

Tổng số bài gửi : 435
Reputation : 0
Join date : 30/09/2009
Age : 32
Đến từ : Phú Thọ

Xem lý lịch thành viên http://lacaionline.forumotion.net

Về Đầu Trang Go down

Tổng quan về bệnh

Bài gửi by khanhpt on Thu May 12, 2011 1:45 pm


Hội chứng trầm cảm là loại rối loạn khí sắc thường gặp trong tâm thần học. Có thể xảy ra ở nhiều lứa tuổi nhưng phổ biến nhất là 18-45 tuổi, phụ nữ nhiều hơn nam giới với tỷ lệ giới tính: nam/nữ = 1/2, giá trị này chỉ là ước chừng vì còn tùy vào nền văn hóa và dân tộc
. Theo Tổ chức Y tế Thế giới WHO, bệnh trầm cảm cướp đi mỗi năm trung bình 850 000 mạng người, đến năm 2020 trầm cảm là căn bệnh xếp hạng 2 trong số những căn bệnh phổ biến toàn cầu với 121 triệu người mắc bệnh. Nhưng chỉ khoảng 25 % trong số đó được điều trị kịp thời và đúng phương pháp.

Ước tính, có khoảng 3% đến 5% dân số thế giới có rối loạn trầm cảm rõ rệt. Tần suất nguy cơ mắc bệnh trầm cảm trong suốt cuộc đời là 15 - 25%.Hội chứng này có tỷ lệ cao ở những người ly thân, ly dị, thất nghiệp.

Biểu hiện

Hình thức của một người có thể gợi ý về trường hợp trầm cảm: không chú ý đến diện mạo, áo quần lôi thôi, vệ sinh thân thể kém, cử chỉ chậm chạp hoặc nóng nảy, giọng nói trầm buồn, đơn điệu...

Âu lo thường xuyên cùng với sự sợ hãi lan rộng không rõ nguyên do.

Rối loạn chức năng sinh dục: giảm hoặc mất ham muốn tình dục ở cả hai phái, có thể yếu hoặc mất chức năng cương cứng ở nam giới, lãnh cảm ở phụ nữ.

Các biểu hiện có thể khác của bệnh trầm cảm là cảm giác do dự, không chắc chắn, tiêu chuẩn và đòi hỏi cao, yêu cầu cao với người khác và với chính mình, dễ bị tổn thương, khó thay đổi những thói quen cũ dù không còn phù hợp, luôn ở tình trạng mệt mỏi, ủ rủ và căng thẳng, rất dễ tức giận và nổi nóng, không có hứng thú làm bất cứ chuyện gì[9]. Luôn có ý nghĩ tiêu cực về bản thân, và người khác, cảm giác tuyệt vọng không còn lối thoát, không còn niềm tin vào bản thân và tương lai.

Ngoài ra còn có các biểu hiện thân thể khác đi kèm như kém ăn, mất cảm giác ngon miệng, mất ngủ, tăng hay giảm cân nặng bất thường, thường có cảm giác đau nhức nhiều vùng ở cơ thể, điển hình là cảm giác tức ngực điều này khiến bệnh nhân thường tìm đến các bác sĩ đa khoa.

Đối với những người bệnh nặng hơn còn gặp khó khăn hay không thể thực hiện những việc bình thường như đi ra ngoài, đi chợ hay đi học, gặp gỡ bạn bè, thăm người thân, tiếp xúc với người khác, đặt biệt là với người khác giới.

Các biểu hiện này có thể gặp ở người khỏe mạnh, bình thường khi gặp chuyện sốc hay buồn bực, vì vậy rất khó có thể phân biệt được đâu là tâm trạng nhất thời và khi nào thì đã mắc phải bệnh.

Để chẩn đoán trầm cảm, người ta thường dựa vào bảng tiêu chuẩn DSM IV hay chuẩn ICD-10 phần F32 của WHO.

Tiêu chuẩn DSM IV dùng chẩn đoán trầm cảm

Trong vòng hai tuần, hầu như mỗi ngày:

Tính khí sầu muộn và/hoặc từ chối những nguồn vui vốn có cộng với ít nhất 4 trong số các triệu chứng sau:

Giảm hoặc lên cân, giảm hoặc tăng cảm giác ngon miệng.
Mất ngủ hoặc ngủ triền miên.
Kích động hoặc trở nên chậm chạp.
Mệt mỏi hoặc mất sức.
Cảm giác vô dụng, vô giá trị hoặc mặc cảm tội lỗi.
Giảm khả năng tập trung, do dự.
Hay nghĩ đến cái chết, có ý tưởng hoặc hành vi tự sát.

Chuẩn ICD-10 F32

Theo ICD:

F32.0 Giai đoạn trầm cảm nhẹ (người bị bệnh cảm thấy không được khỏe và tìm sự giúp đỡ của bác sĩ, sinh hoạt bình thường).
F32.1 Trầm cảm mức trung bình (những yêu cầu trong công việc và việc nhà không thể đảm nhiệm nổi).
F32.2 Trầm cảm nặng (bệnh nhân cần được điều trị).
F32.3 Trầm cảm nặng kèm theo những biểu hiện thần kinh khác.
F32.8 và 9 Những giai đoạn trầm cảm khác.

Nguy cơ tự sát ở người bị trầm cảm

Trầm cảm là nguyên nhân của hơn 50% những trường hợp tự sát.Theo các thống kê thì tuy nam giới ít bị trầm cảm hơn, nhưng khi rơi vào trầm cảm, xu hướng tự sát lại cao hơn.

Những bệnh nhân trầm cảm tự sát đa số ở hai nhóm chính:

Nam giới, trên 50 tuổi, sống ở nông thôn.
Nữ giới, trẻ tuổi, sống ở thành thị.

Ý đồ tự sát nhiều hơn gấp 10-12 lần so với hành vi tự sát. Nguy cơ cao ở những bệnh nhân mà bản thân hoặc người cùng huyết thống từng tự sát, trầm cảm, nghiện rượu, cũng như ở những người sống cô lập với xã hội.

Tự sát có thể đột ngột hay được chuẩn bị trước, âm thầm hoặc báo trước.

Phân biệt

Các nguyên nhân gây trầm cảm có thể xếp vào 3 nhóm chính:

Trầm cảm nội sinh (còn gọi là trầm cảm chưa rõ nguyên nhân): Có nhiều giả thuyết cho là do di truyền, miễn dịch, môi trường sống và yếu tố xã hội... nhưng chưa có giả thuyết nào có tính thuyết phục.
Trầm cảm do stress: Chẳng hạn như khi mất việc làm, mâu thuẫn trong gia đình, con cái hư hỏng, bị trù dập ở nơi làm việc, làm ăn thua lỗ, bị phá sản hoặc có người thân chết đột ngột...
Trầm cảm do các bệnh thực tổn

A.Các rối loạn nội tiết:

Giảm năng tuyến giáp (hypothyroidism)
Bệnh đái đường
Hội chứng Cushing

B.Các rối loạn thần kinh:

Các tai biến mạch máu não
Khối máu tụ dưới màng cứng (subdural hematoma)
Bệnh xơ cứng rải rác (multiple sclerosis)
U não
Bệnh parkinson
Bệnh co giật
Sa sút trí tuệ (dementia)

Bệnh trầm cảm được xếp loại thành nguyên phát nếu như các triệu chứng xuất hiện trước và không liên hệ với bất cứ một bệnh nội khoa hoặc tâm thần có ý nghĩa nào khác. Được coi là thứ phát khi bệnh trầm cảm xảy ra sau và có liên hệ với một bệnh nội khoa hoặc tâm thần khác

khanhpt
Admin

Tổng số bài gửi : 435
Reputation : 0
Join date : 30/09/2009
Age : 32
Đến từ : Phú Thọ

Xem lý lịch thành viên http://lacaionline.forumotion.net

Về Đầu Trang Go down

Cách điều trị bệnh

Bài gửi by khanhpt on Thu May 12, 2011 2:12 pm

+ Điều trị tự nhiên không dùng thuốc:
Để trị được bệnh trầm cảm, bạn cần thực hiện những việc sau :

- Bạn tránh cảm giác chán đời, bạn nên cố gắng đừng để cho mình quá rảnh rỗi; nên tạo cơ hội cho mình bận rộn bằng việc gia chánh, thêm việc ở cơ quan hoặc học thêm… Cũng rất nên đi chơi, giải trí với loại hình nghề thuật mà mình không chán. Đừng bỏ qua cơ hội, và hơn hết là nên cố gắng thu xếp tham gia những hoạt động tập thể ở cơ quan để tiếp xúc với đồng nghiệp, tạo niềm vui mới… Trong sinh hoạt cộng đồng, bạn sẽ thấy mình có ích cho người khác, được người khác quý mến.

1, Bạn hãy lấy một tờ giấy trắng, kẻ một đường dọc chia đôi. Bên trái hãy viết tất cả những gì bạn lo lắng thành từng mục một. Bên phải là những nguyên nhân gây ra cảm giác đó. Chẳng hạn ngủ trằn trọc. Nguyên nhân: Tôi vẫn nghĩ đến việc...Hãy nêu luận điểm chứng cớ cho thấy tại sao như vậy là không đúng và hãy viết chúng ra.

2, Để thay đổi những việc ưu tiên làm, hãy nghĩ ra mục tiêu mới, lý thú, nhưng có thể thực hiện được. Chẳng hạn ngày nghỉ đi thăm bạn gái ở thành phố khác hay mua một bộ quần áo thể thao. Hãy mô tả cụ thể từng bước thực hiện một.

3, Trầm cảm lúc đổi mùa, chính là thời điểm bạn cần bắt đầu mọi việc từ đầu. Hãy thay đổi trình tự công việc : bắt đầu đến bể bơi, bổ sung thêm khoản đi bộ vào buổi tối bất chấp mưa hay nắng...

4, Mỗi ngày hãy tạo cho bản thân và người nhà một niềm vui nho nhỏ: mua vé đi xem phim, tặng một cuốn sách mới, làm đầu mới, món ăn mới...

5, Ngày nghỉ hãy ngủ thêm một chút, tắm bằng nước lá thơm, đi làm đầu...

6, Hãy thay đổi một điều gì đó trong căn hộ : kê lại đồ gỗ thay rèm cửa, thay thảm, đặt lại chậu hoa cảnh...

7, Từ tối hôm trước hãy chuẩn bị kế hoạch chi tiết cho ngày hôm sau, cố gắng để có những khoảng thời gian rỗi.

8, Hãy mời bạn thân đi tiệm cà phê hay về nhà, hãy tâm sự hết những nỗi niềm của mình, thậm chí hãy cùng khóc cho đến khi bật cười.

9, Hãy nhớ rằng có khi bạn uống một số loại thuốc cũng gây ra tâm trạng vui buồn thất thường, ví dụ như thuốc ngừa thai. Có thể nên thay thế bằng loại thuốc khác. Nếu những biện pháp đó không có tác dụng thì hãy đến gặp bác sỹ liệu pháp tâm lý.

10, Về dinh dưỡng vào lúc giao mùa, hãy bổ sung vitamin tránh chế độ ăn nghèo calo, đồ béo, đồ ngọt, không uống chè và cà phê đặc...

+ Điều trị dùng thuốc:
- Phân loại thuốc chống trầm cảm: 4 loại :
* Tricyclics (thuốc chống trầm cảm ba vòng)
* MAOIs (thuốc ức chế Monoamine oxidase)
* SSRIs (thuốc ức chế tái hấp thu chọn lọc trên Serotonin)
* SNRIs (thuốc ức chế tái hấp thu trên Serotonin và Noradrenaline)

1. Tricyclics (thuốc chống trầm cảm ba vòng) hay TCA
+ Phân loại:
- Loại có tác dụng êm dịu, giải lo âu: Amitriptyline, Elavil, Laroxyl, Triptizol...
- Loại có tác dụng hoạt hoá, kích thích: Melipramin, Imipramin, Tofranil. - Loại trung gian (Anafranil)
+ Cơ chế tác dụng:
-Ức chế tái hấp thu noradrenalin và cả serotonin (neuron trước synapse). Do đó làm tăng 2 amine đơn này ở khe synapse
-Làm tăng hoạt tính gắn kết của hai chất này ở vị trí tiếp nhận ở neuron sau synapse. Dẫn đến tăng dẫn truyền thần kinh làm tăng khí sắc.
+ Chuyển hoá hấp thu:
- Hấp thu bằng đường uống nhanh và hoàn toàn sau 2-4 giờ đạt đến nồng độ tối đa trong máu.
-Có ái lực với các mô có lưu lượng tuần hoàn cao (não, tim, gan, thận) nên dễ gây tác dụng phụ tim mạch (rối loạn nhịp tim, block nhanh, đau ngực).
- Chuyển hoá chủ yếu ở gan, thải trừ chủ yếu qua đường nước tiểu.
- Thời gian bán huỷ trung bình 15-30 giờ tuỳ từng cá thể.
- Thời gian tác dụng rõ từ14 ngày.

+ Tác dụng phụ: TCA có nhiều tác dụng phụ:
-Anticholinergic: khô miệng, bí tiểu, nhìn mờ, táo bón, giảm trí nhớ, làm trầm trọng thêm bệnh tăng nhãn áp góc đóng.
- Antihistaminic: buồn ngủ, tăng cân
-Đổi kháng alpha; adrenoceptor: giảm huyết áp tư thế đứng.
-Các tác về tim mạch: nhịp nhanh, loạn nhịp, chậm dẫn truyền, tử vong.
- Giảm chức năng tình dục, suy giảm nhận thức và các kỹ năng ứng xử tâm thần vận động, co giật.

+ Chỉ định:
-Các loại trầm cảm nặng (nội sinh, tâm sinh, thực tổn).
-Các rối loạn hoảng sợ, lo âu, nghi bệnh, ám ảnh, suy nhược trầm cảm.
-Chán ăn tâm thần, rối loạn giấc ngủ, đái dầm, cơn hoảng sợ ban đêm ở trẻ em
- Chứng đau đầu Migraine, sau chấn thương sọ não.

+ Liều lượng sử dụng:
Tuỳ cá thể phải chọn lựa cho phù hợp:
- Amitriptylin 50 - 200 mg
- Imipramin 50

2. MAOIs (thuốc ức chế Monoamine oxidase):
Hiện nay ít dùng do có nhiều biến chứng nguy hiểm.
3. * SSRIs (thuốc ức chế tái hấp thu chọn lọc trên Serotonin)
+ Phân loại SSRIs: Là loại chống trầm cảm mới (1984) gồm: Fluoxetine, Sertraline, Paroxetine...

+ Cơ chế tác dụng:
-Ức chế tái hấp thu chọn lọc serotonineở khe synapse làm tăng sự dẫn truyền của serotonine gây tăng khí sắc.
-Ít tác dụng phụ, dung nạp tốt do đó bệnh nhân dễ chấp nhận điều trị hơn các thuốc CTC TCAs, an toàn khi quá liều.

+Chuyển hoá hấp thu:
- Hấp thu tốt bằng đường uống, đạt nồng độ cao sau 4-8 giờ.
-Được chuyển hoá ở gan
- Fluoxetine có thời gian bán huỷ dài 2-3 ngày, chất chuyển hoá vẫn còn hoạt tính 7- 9 ngày, có thể trên 5 tuần nên khi chuyển sang thuốc khác cần chú ý tương tác nguy hiểm. - Thuốc có tác dụng sau 1 tuần.
- Một số bệnh nhân không dung nạp.
- Fluoxetine và Paroxetine làm giảm chuyển hoá các thuốc hướng thần khác (nhất là TCAs ...) dễ làm tăng nồng độ của thuốc này trong huyết tương, ảnh hưởng men gan cytochrome P450 2D6.
-Fluoxetine có tác dụng chống lo âu dùng kéo dài có thể gây kích động
- Thuốc bán huỷ dài (có khi tới 5 tuần) cho nên khi chuyển thuốc khác đặc biệt RMAOIs có thể biến chứng:
· Buồn nôn/nôn
· Khô miệng
· Đau bụng
· Táo bón,tiêu chảy
· Nhức đầu, suy nhược
· Chóng mặt · Mất ngủ, ngủ nhiều
· Toát mồ hôi
· Chán ăn
· Bồn chồn, kích động
· Run, co giật
· Rối loạn chức năng tình dục (giảm dục năng, mất cực khoái)

+ Chỉ định:
-Như đối với CTC 3 vòng, TCA: trầm cảm nặng
- Rối loạn ám ảnh cưỡng bức (obsessive compulsive disorder)
- Chứng ăn nhiều (bulemia), béo phì (obesity)
- Rối loạn khí sắc chu kỳ
- Rối loạn hoảng sợ

+ Chống chỉ định:
- Dị ứng thuốc
-Không phối hợp với MAOIs và RMAOIs

+ Liều lượng sử dụng:
- Fluoxetine 10 mg, 20 mg liều bắt đầu là 20 mg/ngày sau đó tăng dần liều đến liều tối đa 80 mg/ngày.
- Paroxetine 10 mg, 20 mg liều bắt đầu là 20 mg/ngày tăng dần lên 10 mg trong 1 tuần, liều tối đa 50 mg/ ngày.
- Sertraline 10 mg, 20 mg liều bắt đầu 20 mg/ngày tăng dần đến liều đạt được tối đa 200 mg/ngày trong thời gian 3 tuần.
* SNRIs (thuốc ức chế tái hấp thu trên Serotonin và Noradrenaline)
- Thuốc CTC SNRIs được phát hiện năm 1996.
· Biệt dược: Venlafaxine (Effexor).
· Có tác dụng ức chế tái hấp thu cả hai loại 5HT và NA tăng dẫn truyền thông tin sau synapse làm tăng khí sắc.
· Không ảnh hưở ng tới bất kỳ hệ thống dẫn truyền thần kinh nào khác do đó dẫn đến ít tác dụng phụ.
· Chỉ định đối với các trạng thái trầm cảm kháng thuốc, trầm cảm kết hợp với lo âu.
· Liều lượng: 30 50 mg/ngày.
· Tác dụng phụ tuỳ từng người có thể buồn nôn, rối loạn giấc ngủ, gây tăng huyết áp, vã mồ hôi, run khi dùng liều cao.
· Không kết hợp với thuốc MAOIs.
* Mirtazapine
- Biệt dược Mirtazapine là: Remeron - Là chất đối kháng thụ thể alpha 2 adnenoceptor. Do ngăn chặn tự thụ thể (autoreceptor) alpha 2 hai hệ noradrenergic và serotonine ở đầu tận cùng trên synapse, nên nó làm tăng phóng tích NA và 5HT và tăng hoạt tính của noradrenaline và serotonine. Khả năng đối kháng thêm 5HT2 và 5HT3 làm giảm tác dụng phụ serotonergic (buồn nôn, nôn) và cải thiện chức năng tình dục và giấc ngủ.
-Tuy nhiên vẫn có tác dụng phụ tăng cân, tăng cảm giác ngon miệng, chóng mặt, nhức đầu, buồn ngủ.

+ Chỉ định: trầm cảm các loại
+ Chống chỉ định:
- Mirtazapine tăng tác dụng ức chế thần kinh trung ương của rượu nên uống thuốc phải
kiêng trà, rượu.
- Không kết hợp với CTC nhóm MAOIs
- Cẩn thận kê toa remeron với diazepam vì tăng tác dụng an thần.

( còn nữa)

khanhpt
Admin

Tổng số bài gửi : 435
Reputation : 0
Join date : 30/09/2009
Age : 32
Đến từ : Phú Thọ

Xem lý lịch thành viên http://lacaionline.forumotion.net

Về Đầu Trang Go down

Re: Tổng quan về bệnh trầm cảm

Bài gửi by Sponsored content Today at 3:04 am


Sponsored content


Về Đầu Trang Go down

Xem chủ đề cũ hơn Xem chủ đề mới hơn Về Đầu Trang

- Similar topics

 
Permissions in this forum:
Bạn không có quyền trả lời bài viết